Ủa Mia ít nói vậy? Đó là một trong những câu hỏi mình nhận được nhiều nhất khi một ai đó biết mình trên mạng và gặp mình ở ngoài đời.
Mình là một người hướng nội tới 70%, luôn là người ít nói nhất trong các cuộc gặp mặt (trừ khi gặp người quen). Mình có xu hướng để người khác nói trước, và luôn cảm thấy lúng túng khi bị hỏi: “Hãy giới thiệu về bản thân.”
Một người như mình liệu có thể xuất hiện online được không? Khi mà 99% nội dung bây giờ đều theo trào lưu “flexing” bản thân, để chứng minh với thế giới rằng “tôi đây giỏi nhất”.
Chắc bạn đã chán ngấy khi nhìn thấy những thứ này từ vô số những “chuyên gia online”
📸 Ảnh chụp màn hình những lời feedback “tuyệt vời” từ khách hàng.
📢 Những bài đăng kiểu “doanh số của mình 9, 10, 11 chữ số” tràn ngập khắp nơi.
🏆 Những bức ảnh “trước – sau” đầy ấn tượng, những biểu đồ tăng trưởng 2-3 chữ số,…
Nói thật là mình vừa ấn tượng một chút, vừa cảm thấy khó chịu. Nhiều lúc mình tự hỏi: Mình có cần làm vậy để được xem trọng không? Có cần khoe thành công như một tấm biển neon không?
Rồi mình nhận ra, hóa ra, vẫn có một cách khác.
Việc thuyết phục người đọc lắng nghe bạn là quan trọng. Nhưng chứng minh chuyên môn của mình mà không khiến người khác cảm thấy bạn đang khoe khoang quá đà thì không hề dễ.
Sau hơn một thập kỷ viết và viết, mình đã học được một vài cách để thể hiện chuyên môn mà không bị coi là “khoác lác” hay “lùa gà” hay “làm lố”
Đừng tạo những bài đăng hướng dẫn nhàm chán
Lúc mới bắt đầu, mình chỉ toàn “nôn” giải pháp cho người khác.
“Làm cái này, làm cái kia, đây là quy trình 10 bước, 10 mẹo, 5 cuốn sách, 7 podcast,…”
Mọi người bảo rằng họ thích những giá trị mình chia sẻ. Nhưng họ thậm chí còn chẳng nhớ đến mình. Với họ thì cái tên Mia lúc đó chỉ như một thư viện cộng đồng miễn phí. Mình có lên xu hướng với kiểu content đó không? Có. Nhưng mọi người có nhớ đến mình hay không? Chưa chắc. Và họ có mua hàng của mình không? Hên xui.
Sau nhiều năm chật vật, mình mới hiểu. Có rất nhiều loại nội dung chính mà bạn cần tạo trên môi trường online, 2 trong số đó là value-driven content và story-driven content. Trước đây mình chỉ tập trung vào cái đầu tiên mà quên mất đi cái thứ 2. Thật ra tạo nội dung không chỉ là cung cấp thông tin khô khan, mà nó còn là:
✅ Kể chuyện
✅ Thể hiện cá tính
✅ Quan trọng nhất… nói về vấn đề mà khách hàng đang gặp phải
Mình không nhớ đã đọc điều này ở cuốn sách copywriting nào, nhưng ý tưởng rất đơn giản: “Nếu bạn có thể diễn đạt vấn đề của khách hàng rõ ràng hơn chính họ, họ sẽ tự động tin rằng bạn có giải pháp.” #contentidea
Vậy nên, trước khi tạo những content đưa ra giải pháp để chứng minh chuyên môn của bản thân, hãy thấu hiểu vấn đề của khách hàng trước:
📌 Tham gia các cộng đồng online của họ
📌 Đọc bình luận, theo dõi cách họ diễn đạt vấn đề
📌 Trò chuyện trực tiếp với khách hàng thực tế
Sau đó, hãy tạo nội dung xoay quanh vấn đề, chứ không phải chỉ giải pháp.
Bạn có thể gợi ý cách giải quyết, nhưng nội dung phải tập trung vào vấn đề trước. Đó mới là thứ khiến người ta quan tâm hơn bất cứ chứng chỉ nào bạn có.
📌 Một cách đơn giản để hiểu khách hàng nhanh chóng? Dùng ChatGPT làm trợ lý nghiên cứu thị trường.
Mình đã tạo một cheat sheet miễn phí với một prompt cực kỳ hiệu quả mà mình sử dụng liên tục. 🚀 #contentidea
Chia sẻ thất bại của bạn
Mạng xã hội đầy rẫy những thứ giả tạo. Mình phát ngán khi thấy ai cũng hóa thân thành “Chuyên gia hoàn hảo”. Thật lòng mà nói, mình không tìm kiếm những con người hoàn mỹ. Mình muốn thấy những người thật, với những sai lầm thật.
📌 Sai lầm khiến bạn trở nên gần gũi và đáng nhớ.
📌 Sự hoàn hảo chỉ khiến bạn trông như một AI deepfake.
Và điều thú vị là: Không gì chứng minh chuyên môn tốt hơn việc dám thừa nhận bạn đã từng làm sai. Những người thực sự giỏi đã thử, đã thất bại, rất nhiều lần. Và quan trọng nhất, họ đã học được điều gì đó từ thất bại đó.
Mình đã từng tung ra cả tá khóa học thất bại thảm hại. Mình đã đưa ra rất nhiều quyết định tài chính sai lầm (như mải mê đồ hiệu chỉ để flexing với bạn bè,…) hay vướng cả vào những mối quan hệ rắc rối.
Nhưng chính những lần “bom xịt” đó dạy mình rất nhiều về:
✅ Tài chính cá nhân
✅ Cách mở bán hiệu quả
✅ Xây dựng cộng đồng khách hàng
✅ Tâm lý học đám đông….
Giờ đây, mình chia sẻ lại những bài học đó với khán giả của mình.
💡 Đừng ngại nói về những lần vấp ngã. Nó giúp bạn trở nên đáng tin cậy hơn và chứng tỏ bạn đã thực sự lăn lộn đủ lâu trong thị trường của mình.
Tập trung vào chủ đề của mình
Mình học được điều này từ Ben Settle.
📌 Viết nội dung hằng ngày giúp bạn trở thành người dẫn đầu trong lĩnh vực của mình.
Nó cho bạn cơ hội đi sâu vào một chủ đề. Và khi mình nói “sâu”, nghĩa là thực sự đào sâu. Khi bạn nói về một chủ đề hằng ngày, mọi người tự động mặc định bạn là chuyên gia. Bạn không cần phải khoe ảnh chụp màn hình hay những bức ảnh “before – after” nhảm nhí.
Ví dụ: Mình viết email mỗi ngày về cách kiếm tiền từ kiến thức thông qua nội dung online.
Không có cách nào chứng minh chuyên môn tốt hơn việc đi thật sâu vào chủ đề của mình. Và cách tốt nhất để làm điều đó? Xuất bản nội dung mỗi ngày trên Internet. (Mình sẽ nói thêm về điều này sau.)
Ghi lại quá trình của bạn
Con người vốn dĩ có tính tò mò. Vậy nên, thay vì chỉ đơn thuần giảng dạy, hãy dẫn dắt họ vào hành trình của bạn. Đừng chỉ chia sẻ kết quả cuối cùng. Hãy cho mọi người thấy hậu trường, cách bạn làm ra nó.
Đây là lý do tại sao phương pháp “xây dựng công khai” (building in public) lại hiệu quả đến vậy.
Mình áp dụng điều này liên tục trong quá trình sáng tạo nội dung:
✅ Chia sẻ ảnh chụp màn hình các bản nháp
✅ Nói về cách mình lên outline
✅ Đưa ra những suy nghĩ lộn xộn khi brainstorm
💡 Làm như vậy không chỉ giúp bạn chứng minh năng lực thật sự, mà còn cho thấy bạn không chỉ đang lặp lại ý tưởng của người khác và thực sự đang xây dựng những ý tưởng cho riêng mình.
Chứng minh kiến thức của bạn
Internet đầy rẫy những thông tin sáo rỗng. Và không gì thể hiện việc “thiếu hiểu biết” rõ ràng hơn việc đưa ra những phát ngôn mạnh mẽ mà không có bất kỳ cơ sở nào. Nếu bạn chia sẻ dữ liệu hoặc trích dẫn ai đó, hãy ghi nguồn. (Mình hay lấy những trích dẫn trong sách hoặc những tác giả nổi tiếng để đưa vào bài viết).
Điều này cho thấy bạn thực sự nghiên cứu kỹ lưỡng, chứ không phải chém gió theo cảm tính.
Nhưng cũng đừng làm quá. Bạn không cần viết một bài nghiên cứu khoa học. Một đường link đơn giản hoặc nhắc đến nguồn thông tin là đủ.
Mình đặc biệt thích tìm lại những kiến thức copywriting cũ bị chôn vùi trong những cuốn sách ít ai đọc (rcm các bạn cuốn Scientific Advertising by Claude C. Hopkins), trong khi hầu hết mọi người chỉ chạy theo những bài tweet hay những cuốn sách mới nhất của Alex Hormozi, Russell Brunson,…
Làm “một điều này”
Khi mới bắt đầu tạo nội dung hằng ngày, mình sợ.
❓ Liệu mình có cạn ý tưởng sau một tuần không?
❓ Liệu mình có đủ sức để duy trì lâu dài không?
❓ Nhỡ đâu mình khiến khán giả phát chán thì sao?
Nhưng cam kết làm điều gì đó một cách nhất quán sẽ buộc bạn khai thác chuyên môn của mình theo mọi góc độ có thể. Nhiều lúc mình nghĩ có thể mình đã nói hết mọi thứ có thể nói về chủ đề này rồi! Nhưng rồi mình ép bản thân phải tìm một góc nhìn mới. Rồi lại một góc nhìn khác. Và một góc nhìn khác nữa.
Trước khi nhận ra, mình đã đào sâu vào những khía cạnh mà trước đó mình chưa bao giờ nghĩ đến.
Và sự kiên định này có 3 lợi ích quan trọng:
📌 Buộc bạn phải đi sâu hơn vào chủ đề của mình, vượt xa những gì bạn từng nghĩ là có thể.
📌 Giúp bạn thể hiện chuyên môn từ nhiều góc độ, cho khán giả một cái nhìn toàn diện.
📌 Xây dựng niềm tin với khán giả—họ bắt đầu dựa vào bạn để tìm kiếm insight.
Nhưng quan trọng nhất, sự nhất quán tạo ra hiệu ứng cộng dồn. (compound effect). Mỗi nội dung bạn tạo ra không tồn tại riêng lẻ—nó xây dựng dựa trên những nội dung trước đó.
Khán giả của bạn không chỉ nhìn thấy một lần bạn thể hiện chuyên môn, mà là hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần theo thời gian. Sẽ có những ngày bạn cảm thấy ý tưởng cạn kiệt. Nhưng hãy kiên trì. Những ngày khó khăn nhất thường dẫn đến những nội dung sâu sắc nhất.
Nếu làm điều này đủ lâu, bạn sẽ không cần tự nhận mình là chuyên gia. Người khác sẽ nói điều đó thay bạn.
Tóm lại
Chứng minh chuyên môn không có nghĩa là khoe khoang thành tích hay khoe tiền trước mặt mọi người.
Nó là bao gồm những việc này:
✅ Cung cấp giá trị một cách nhất quán
✅ Chia sẻ hành trình một cách minh bạch (bao gồm cả thất bại)
✅ Thực sự giúp đỡ khán giả của bạn
Làm được những điều đó, bạn không cần phải tự nhận là chuyên gia. Người khác sẽ tự biết, thậm chí họ sẽ quảng cáo giúp bạn, rằng bạn là một chuyên gia thực sự.
