Nếu bạn cũng đang muốn khởi nghiệp từ mạng xã hội, đây là những bài học mình rút ra sau hơn bốn năm làm sáng tạo nội dung và kiếm tiền online. Một số sai lầm đã khiến mình mất rất nhiều thời gian và năng lượng. Nhưng cũng chính những trải nghiệm đó giúp mình có cái nhìn rõ ràng hơn về cách xây dựng một công việc bền vững.
Khi bắt đầu vào năm 2021, mình đọc rất nhiều sách về kinh doanh, tài chính. Trong đó có The Millionaire Fastlane. Thành thật mà nói, mình đã quên 99% nội dung của cuốn sách này. Nhưng có một câu nói đã khắc sâu vào tâm trí:
👉 Hãy chuyển từ người tiêu thụ sang người sáng tạo.
Có nghĩa là đừng chỉ tiêu thụ nội dung, hãy là người tạo ra nội dung. Đừng chỉ mua sản phẩm, hãy là người bán sản phẩm. Đừng lao vào cuộc đua giành giật từng đồng lẻ, hãy chọn vị trí của người cung cấp giá trị.
Dưới đây là những thay đổi quan trọng mà mình sẽ áp dụng trong năm nay để chuyển từ một người sáng tạo nội dung đơn thuần thành một người kinh doanh thực sự trên mạng xã hội.
1. Chọn một nền tảng chính, không dàn trải quá nhiều
Lúc mới bắt đầu, mình nghĩ rằng càng xuất hiện nhiều nơi, cơ hội càng lớn. Nhưng thực tế? Dàn trải quá mức chỉ khiến mình mất tập trung, kiệt sức và nội dung thiếu chiều sâu.
Thay vì cố gắng có mặt trên mọi nền tảng, mình sẽ tập trung vào một kênh duy nhất – nơi mình có thể phát huy thế mạnh và tạo ra nội dung chất lượng nhất.
Nếu bạn thích viết, hãy chọn blog, newsletter hoặc bài viết chuyên sâu trên fanpage. Nếu bạn có khả năng diễn đạt tốt qua hình ảnh, video sẽ là con đường phù hợp. Nếu bạn thích nói hơn viết, podcast là một lựa chọn không tồi.
Mình chọn viết, vì đó là thứ mình làm tốt nhất và có thể duy trì lâu dài mà không cảm thấy bị vắt kiệt sức.
2. Hệ thống hóa quy trình sáng tạo nội dung
Sáng tạo nội dung không nên là một cuộc chiến với cảm hứng. Nhưng nếu không có quy trình rõ ràng, rất dễ rơi vào tình trạng quá tải, trì hoãn và mất động lực. Mình thậm chí đã từng ghét việc làm nội dung tới mức muốn từ bỏ tất cả bởi cảm giác quá tải, nhưng sau cùng mình nhận ra mình không bị quá tải. Mình chỉ đang thiếu những quy trình và hệ thống phù hợp.
Mình đã thử nghiệm nhiều phương pháp khác nhau và rút ra một quy trình hiệu quả hơn:
• Ghi lại ý tưởng ngay khi nghĩ ra. Trí nhớ không đáng tin, nhưng một ghi chú nhỏ có thể là ý tưởng triệu view sau này.
• Đặt thời gian cố định để sáng tạo. Khi biến nó thành thói quen, bạn sẽ không còn phải chờ cảm hứng.
• Viết nháp trước, chỉnh sửa sau. Hoàn thành trước, hoàn hảo sau. Nếu cứ sửa từng câu một, bạn sẽ không bao giờ viết xong.
• Tập trung tối đa, không xao nhãng. Khi viết, mình tắt thông báo, để điện thoại xa tầm mắt và chỉ tập trung vào màn hình.
Khi có hệ thống rõ ràng, sáng tạo không còn là gánh nặng mà trở thành một quá trình tự nhiên hơn.
3. Sử dụng AI như một công cụ, không phải người thay thế
Mình đã thôi phớt lờ AI. Mình từng nghĩ nếu ai cũng viết bằng công cụ đó thì nội dung chẳng có gì thú vị. Cho đến khi mình nhận ra AI có thể làm nhiều hơn thế.
Và đúng là mặc dù AI là công cụ giúp mình làm việc nhanh hơn, nhưng nó không thể thay thế góc nhìn và cảm xúc cá nhân.
Mình thường dùng AI để tạo bản nháp đầu tiên khi có ý tưởng, giúp tiết kiệm thời gian. Sau đó, mình tự phát triển nội dung theo phong cách riêng. Một mẹo nhỏ là dạy AI giọng văn của mình bằng cách cung cấp những bài viết cũ. Nhờ đó, nó có thể gợi ý nội dung phù hợp với phong cách cá nhân hơn.
Nhưng có một điều chắc chắn: AI không thể thay thế được bạn. Nếu nội dung chỉ là một chuỗi câu chữ vô hồn, khán giả sẽ nhận ra ngay.
4. Tạo kết nối thực sự thay vì chạy theo “viral”
Mình từng nghĩ rằng thành công trong sáng tạo nội dung = viral. Nhưng sau bốn năm, mình nhận ra sự nhất quán và giá trị mới là điều quan trọng nhất. Nó giống như câu chuyện “chơi một trò chơi vô hạn” mình từng chia sẻ trước đây từ cuốn sách của Simon Sinek.
Mục tiêu của mình bây giờ không còn là những cột mốc ngắn hạn như viral, doanh thu, traffic,… Mục tiêu của mình là để bản thân có thể ở trong cuộc chơi này lâu nhất có thể. Bởi mình nhận ra, không phải bài viết triệu view nào cũng mang lại khách hàng. Không phải ai follow bạn cũng sẽ mua hàng của bạn. Những người thực sự quan tâm đến bạn, theo dõi bạn lâu dài, mới là những người tạo ra giá trị thực.
Thay vì chạy theo xu hướng, mình sẽ tập trung vào việc chia sẻ những câu chuyện cá nhân, đưa ra quan điểm rõ ràng và xuất hiện thường xuyên hơn.
Sự nhất quán sẽ giúp bạn xây dựng lòng tin. Lòng tin sẽ tạo nên sự kết nối. Và sự kết nối chính là động lực để mình có thể ở trong cuộc chơi này lâu hơn.
5. Một bài viết – Một ý tưởng lớn
Người đọc không nhớ mọi thứ bạn nói. Họ chỉ nhớ một điều.
Nếu nhồi nhét quá nhiều thông tin vào một bài viết, bạn sẽ làm họ bối rối. Mỗi bài viết chỉ nên xoay quanh một thông điệp chính. Nếu nội dung phức tạp, hãy chia nhỏ nó ra để người đọc dễ dàng tiếp thu.
Một ý tưởng đơn giản nhưng được diễn đạt rõ ràng sẽ hiệu quả hơn nhiều so với một bài viết dài dòng nhưng không có trọng tâm.
6. Sáng tạo cho người mua, không phải người theo dõi
Lượt thích, lượt theo dõi không phải là mục tiêu cuối cùng.
Thay vì đuổi theo những con số ảo, mình sẽ tập trung vào việc xây dựng danh sách email, tạo sản phẩm thực sự có giá trị và giải quyết vấn đề của khách hàng.
Bạn có thể có 100.000 người theo dõi, nhưng nếu không ai mua hàng, con số đó không có ý nghĩa. Doanh thu không đến từ follower. Nó đến từ việc giúp đúng người với đúng giải pháp.
7. Đặt kỳ vọng thực tế và kiên trì với nó
Đây không phải là con đường làm giàu nhanh. Nếu bạn nghiêm túc với nó, hãy chuẩn bị tinh thần cho ít nhất 6-12 tháng để có đà phát triển và 2-5 năm để xây dựng một sự nghiệp bền vững.
Không có công thức thần kỳ nào giúp bạn thành công sau một đêm. Nhưng nếu bạn liên tục học hỏi, điều chỉnh và cải thiện, bạn sẽ có chỗ đứng vững chắc trên thị trường.
8. Giữ mọi thứ bền vững
Bạn không thể làm tất cả mọi thứ cùng lúc mà không kiệt sức. Mình đã bị burnout 2 lần trong suốt 4 năm làm sáng tạo và kinh doanh online. Và rồi mọi thứ chỉ thay đổi khi mình học được bài học về sự khác nhau giữa “Cân bằng” và “Thăng bằng”.
Làm việc theo khung giờ tập trung giúp tối ưu năng suất. Tạo nội dung theo nhóm giúp tiết kiệm thời gian. Sử dụng hệ thống và template để đơn giản hóa quy trình. Nhưng quan trọng nhất, đừng để công việc chiếm hết cuộc sống của bạn.
Sau khi kết hôn và có con, mình nhận ra rằng tiền bạc và thành công không có ý nghĩa nếu bạn đánh đổi bằng sức khỏe và thời gian dành cho gia đình.
9. Bắt đầu ngay hôm nay
Mình đã từng trì hoãn rất nhiều trước khi bắt đầu vào năm 2021. Và mình nhận ra thời điểm tốt nhất để bắt đầu là hôm qua. Thời điểm thứ hai là ngay bây giờ.
Không cần phải chờ có đủ kỹ năng, đủ công cụ hay đủ tự tin. Hãy bắt đầu từ những gì bạn có.
Hành động nhỏ mỗi ngày sẽ dẫn bạn đến thành công lớn. Điều quan trọng là bạn có dám bắt đầu hay không.
